Poidło dla pszczół: Jak pomagać zapylaczom, żeby im nie szkodzić? (Okiem pszczelarza)
Ostatnio mignęło mi na Facebooku zdjęcie pokazujące poidło dla pszczół. Intencje autora były na pewno dobre, ale na fotografii wyraźnie widać było tonące w wodzie pszczoły. Szczerze mówiąc, wątpię, aby te owady właśnie doskonaliły pływanie stylem grzbietowym… Jako osoba od lat prowadząca pasiekę, najpierw uratowałabym te pszczoły, a dopiero potem robiła zdjęcie.
Na innym obrazku źle wykonanego poidełka widać, że pszczoły tłoczą się na krawędzi naczynia lub na pojedynczych, wystających kamieniach, unikając mokrej kąpieli. To doskonały pretekst, by zrobić małe podsumowanie i usystematyzować wiedzę: jak przygotować bezpieczne poidło dla pszczół, by faktycznie pomagać owadom, a nie zastawiać na nie śmiertelne pułapki?
Przekład nieprawidłowego poidła dla pszczół, źródło: blog przypadkowerzeczy.blogspot.com/
Dlaczego pszczoły w ogóle potrzebują wody?
Zastanawiasz się, czy owady naprawdę potrzebują naszych poidełek? Odpowiedź brzmi: woda jest pszczołom miodnym tak samo niezbędna jak miód i pyłek!
Największe zapotrzebowanie przypada na wiosnę, gdy w ulu wychowuje się mnóstwo larw. Starsze z nich karmione są mieszaniną miodu i pierzgi, które trzeba rozcieńczyć wodą. Pszczoły pełniące w ulu funkcję „wodziarek” to prawdziwe tytanki pracy – dziennie wykonują od 2000 do 6500 lotów! Jednorazowo taka pszczoła przynosi zaledwie 30 – 35 mg wody.
Woda to także system klimatyzacji ula. Optymalna temperatura do wychowu czerwiu (młodych pszczół) to ok. 34 stopnie. Gdy robi się gorąco (powyżej 36 stopni), wodziarki znoszą wodę i umieszczają ją w pustych komórkach plastra, skutecznie chłodząc wnętrze.
Każda pszczoła wylatująca z ula musi zabrać ze sobą porcję pokarmu – taką „kanapkę na drogę”, która daje jej energię. Dlatego stawianie poideł blisko pasiek i w naszych ogrodach to dla nich ogromne odciążenie. Oszczędza siły wodziarek i ratuje wiele z nich przed śmiercią z wycieńczenia.
👉 Przeczytaj również: Mniszek, chaber i spółka: Pszczele VIP-y spod płotu
Pszczoły pobierające wodę z keramzytu, autor: Daria Zalewa
Jak zbudować idealne poidełko dla pszczół? Najlepsze rozwiązania
W naturze pszczoły piją wodę z kałuż, jezior czy porannej rosy na trawie, ponieważ mają tam bezpieczny brzeg (nawet z piasku czy ziemi).
Z kolei w naszej pasiece przetestowaliśmy kilkanaście różnych rozwiązań. Zatem testowaliśmy je nie tylko na pszczołach miodnych, ale również na dzikich murarkach i trzmielach. Przede wszystkim używaliśmy kamieni, drewna, styropianu, mchu oraz keramzytu. Do jakich ostatecznych wniosków doszliśmy?
Złota zasada brzmi: W poidełku nie może być otwartego lustra wody! Materiał wypełniający musi wystawać ponad powierzchnię, by owady mogły na nim suchą stopą wylądować.
Keramzyt i mech, autor: Daria Zalewa
Bezpieczne poidło dla pszczół w praktyce – co sprawdza się u nas?
- Mech i keramzyt są naszymi faworytami. Mech działa jak gąbka – chłonie wodę i sprawia, że w upalne dni ciecz wolniej paruje (uwaga: używamy mchu spod płotu i z dachu, nigdy gatunków chronionych z lasu!). Keramzyt (wypalana glinka) unosi się na wodzie i daje owadom stabilne lądowisko. Szybko się nagrzewa, a w chłodne wiosenne dni ciepła woda to dla pszczół zbawienie.
- W naszej pasiece woda powoli kapie z beczki na deskę ze skośnymi rowkami. Deska jest szorstka, więc woda z niej nie ucieka tak szybko, a jej nadmiar spływa do naczynia z mchem i keramzytem.
- Płytkie naczynie wypełnione kamykami, patykami, słomą, czy nawet podstawka od doniczki wypełniona stale wilgotnym piaskiem. Zadbaj o to, by poidło dla pszczół nigdy nie wysychało = owady szybko przyzwyczajają się do stałego źródła wody.
Poidło dla pszczół w naszej pasiece, autor: Daria Zalewa
Czego BEZWZGLĘDNIE unikać robiąc poidło dla pszczół?
- NIGDY NIE DODAJEMY CUKRU DO WODY! To mit, że woda z cukrem to dobry pomysł na zastrzyk energii. Taka mieszanka wywołuje u pszczół instynkt rabunku – zaczną napadać na słabsze rodziny w innych ulach. Dokarmianie to zadanie pszczelarza, a nie funkcja poidełka.
- Włożenie do wody ściętych kwiatów mniszka nie przyciągnie owadów (zerwana roślina nie nektaruje). Będą tylko gnić. Pamiętaj, aby regularnie myć naczynie i wymieniać w nim wodę.
- Upewnij się, że w pobliżu nie rosną rośliny trujące dla pszczół lub takie, które je odstraszają.
👉 Woda jest na pasiece niezbędna. Dzieki niej nasze pszczoły produkują przepyszny miód wielokwiatowy nektarowy (czerwiec 2026)
Pszczoły pobierające wodę z poidełka, autor: Daria Zalewa
Woda to nie wszystko – mały apel!
Na koniec ważna prośba. Jeśli możecie, nie ścinajcie mniszkom głów! Pozwólcie im zakwitnąć na Waszych trawnikach – to bezcenny, pierwszy pokarm na wiosnę.
A jeśli musicie skosić kwitnący trawnik, róbcie to bardzo wcześnie rano lub późnym wieczorem, gdy pszczoły już (lub jeszcze) nie latają. Te owady pracują od świtu do zmierzchu – nie znają przerw na lunch (latają nawet podczas mżawki!). Zadbajmy o to, by nie ginęły pod ostrzami kosiarek. Pomagajmy mądrze!
A jakie są Wasze patenty na poidła dla owadów w ogrodach i na balkonach? Podzielcie się w komentarzach!