Czy pszczoły biorą prysznic? O higienie, przyjaźni i wodnej klimatyzacji
Dzisiejsze święto (Narodowy Dzień Prysznica z Przyjacielem), choć nieoficjalne i traktowane z dużym dystansem, promuje dwie rzeczy: oszczędność wody i bliskość. I choć my podchodzimy do niego z humorem, pszczoły realizują ideę „prysznica z przyjacielem” (a raczej z tysiącem przyjaciółek) każdego dnia. Dla tych owadów higiena nie jest kwestią estetyki, ale fundamentem przetrwania całego roju.

Higiena w ulu: Perfekcyjna czystość bez mydła
Pszczoły to jedne z najczystszych stworzeń na Ziemi. Gdyby w ulu zapanował brud, bakterie i grzyby błyskawicznie zniszczyłyby całą kolonię. Jak więc dbają o siebie bez bieżącej wody? Używają… własnych nóg. Pszczoła posiada na przednich odnóżach specjalne „grzebienie” do czyszczenia czułków. To kluczowe, bo czułki to ich centrum dowodzenia – bez nich nie czują zapachów ani nie komunikują się z resztą grupy.
Allogrooming – pszczeli „prysznic z przyjacielem”
Tutaj wchodzi allogrooming, czyli wzajemne iskanie. Pszczoły czyszczą się nawzajem w miejscach, do których same nie mogą dosięgnąć (np. na grzbiecie). To nie tylko usuwa pyłek czy kurz, ale przede wszystkim pomaga zwalczać groźne pasożyty, takie jak roztocza Varroa destructor.

Zdj. Poidełko dla pszczół, autor: Daria Zalewa
Do czego pszczołom potrzebna jest woda?
Choć pszczoły nie kąpią się w tradycyjnym sensie, woda jest w ulu niezbędna. Pełni ona trzy główne funkcje:
- Naturalna klimatyzacja: W upalne dni pszczoły przynoszą wodę do ula i wachlują skrzydłami, by obniżyć temperaturę.
- Rozcieńczanie pokarmu: Aby nakarmić larwy, robotnice muszą rozrzedzić gęsty miód wodą.
- Metabolizm: Woda jest niezbędna do procesów trawiennych owadów.
Jak pomóc pszczołom? Zbuduj bezpieczne poidełko
Świętując dzisiejszy dzień, warto pomyśleć o naszych małych przyjaciółkach. Pszczoły często ryzykują życie, pijąc z głębokich zbiorników, gdzie mogą utonąć.
Zdj. Poidełko dla pszczół, autor: Daria Zalewa
Jak zrobić poidełko dla pszczół?
- Przygotuj płytkie naczynie.
- Wyłóż je kamieniami, mchem lub keramzytem (to „suchy ląd”).
- Dolej świeżej wody tak, aby wystawały z niej wyspy dla owadów.
Dbanie o higienę i dostęp do wody to dla nich praca zespołowa. Może więc ten nieformalny Narodowy Dzień Prysznica z Przyjacielem to dobry moment, by docenić, jak ważna jest współpraca i troska o wspólne środowisko?